Misja Skalna w Deir el-Bahari
Polsko-egipska Archeologiczna i Geologiczna Misja Skalna powstała w 1998 r. w wyniku umowy pomiędzy Centrum Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego im. Kazimierza Michałowskiego a władzami Uniwersytetu w Tanta, a następnie Uniwersytetu Ain Shams w Kairze. Ze strony polskiej kierownikiem Misji jest od początku prof. dr hab. Andrzej Niwiński z Instytutu Archeologii UW, ze strony egipskiej - prof. Shafia Bedier z Wydziału Sztuki Uniwersytetu Ain Shams w Kairze.
Jako cel działań Misji wskazano:
- 1 - zbadanie zagrożeń ze strony skał piętrzących się ponad terenem świątyń Hatszepsut i Totmesa III w Deir el-Bahari, gdzie prowadziły badania polskie misje archeologiczne i konserwatorskie, wraz z działaniami zabezpieczającymi;
- 2 - odnajdywanie, dokumentacja i badanie wszelkich śladów ludzkiej działalności pozostawionych na skałach klifu tebańskiego, zwłaszcza w górnych słabo dostępnych partiach, przede wszystkim w Deir-Bahari.
Dotychczas odbyły się następujące sezony badawcze:
- Deir el-Bahari, 5 X - 7 XI 1999 r.;
- Deir el-Bahari, 16 X - 14 XII 2000 r.;
- Deir el-Bahari, 15 X - 13 XII 2001 r.;
- Deir el-Bahari, 14 X - 19 XII 2002 r.;
- Deir el-Bahari, 6 I - 6 II 2003 r.;
- Deir el-Bahari, 14 X - 21 XII 2003 r.;
- Deir el-Bahari, 16 X - 9 XI 2004 r.;
- Deir el-Bahari, 27 I - 26 II 2005 r.;
- Deir el-Bahari, 30 I - 15 II 2006 r.
Pierwsza kampania była całkowicie finansowana przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego im. Kazimierza Michałowskiego. Druga kampania, oprócz tego samego źródła finansowania, otrzymała dotację celową od Rektora Uniwersytetu Warszawskiego oraz wsparcie finansowe kilku osób prywatnych, dzięki wsparciu medialnemu Gazety Wyborczej. Trzecia i czwarta kampania były całkowicie sponsorowane przez osoby prywatne. Piąta kampania została sfinansowana w głównej mierze dzięki subwencji Przedsiębiorstwa "Kronopol" S. A. w Zielonej Górze oraz pomocy osób prywatnych. Kolejne trzy kampanie były finansowane niemal wyłącznie przez osoby prywatne, w tym samych uczestników Misji Skalnej; w czasie szóstej kampanii pewnego wsparcia finansowego udzielił Uniwersytet Ain Shams w Kairze. Dziewiąta kampania - wyjątkowo kosztowna z uwagi na zastosowanie specjalistycznego sprzętu geofizycznego i koszty analiz laboratoryjnych - mogła być przeprowadzona dzięki subwencji AGORA-Holding oraz dotacji celowej Rektora Uniwersytetu Warszawskiego, a także wsparciu osób prywatnych.
Wszystkim Darczyńcom pragnę wyrazić swoje najgorętsze podziękowanie, połączone z głębokim przekonaniem, że wyniki badawcze osiągnięte dotychczas przez Misję Skalną, obejmujące także odkrycia nie mające precedensu w historii archeologii, zajmą trwałe miejsce wśród osiągnięć Polskiej Nauki.
Przedstawiam założenia i wyniki kolejnych sezonów, wybór zdjęć ilustrujących badania, a także fragmenty własnej książki Czekając na Herhora. Odkrywanie tajemnic Teb Stubramnych czyli szkice z dziejów archeologii Egiptu (Warszawa 2003), w której znajdują się refleksje z pierwszych pięciu sezonów badawczych. Chociaż prezentacja naszych odkryć jest przedstawiona w rzeczywistym układzie chronologicznym, komentarze do niektórych odkryć uwzględniają także wyniki późniejszych ustaleń, by unaocznić obiektywny proces weryfikacji hipotez roboczych, jaki jest elementem warsztatu archeologa.
Prezentacja przebiegu badań, wniosków wyciąganych w miarę postępów prac i kolejnych hipotez roboczych włącznie z takimi, które były następnie weryfikowane negatywnie ma w zamyśle jej autorów umożliwić każdemu niejako wirtualny udział w przebiegu kolejnych sezonów badawczych. Niezbędne jest przy tym, w miarę czytania tekstu, śledzenie miejsc kolejnych prac i ich wyników na planach i ilustracjach załączonych w Galerii zdjęć, by wprowadzane przez nas kolejno umowne nazwy składające się na topografię stanowiska były w pełni zrozumiałe. Prawie wszystkie prezentowane ilustracje są autorstwa Andrzeja Niwińskiego; tam gdzie jest inaczej, zostało to zaznaczone.
Na wykorzystanie ilustracji potrzebna jest każdorazowo zgoda autora.
Prof. dr hab. Andrzej Niwiński

